SAVUNMA, GÜVENLİK ve İSTİHBARAT DEVRİMİ

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM ile Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü tarafından İstanbul'da gerçekleştirilen 11. İstanbul Güvenlik Konferansı'nın (27 - 28 Kasım 2025) seçilmiş tebliğleri "Savunma, Güvenlik ve İstihbarat Devrimi | Doktrin, Yönetişim, Endüstri, Yeni Model ve Kurumlar" adıyla e-kitap olarak yayımlandı.

TASAM Yayınları tarafından yayımlanan, Türkçe - İngilizce tebliğlerin yer aldığı "Savunma, Güvenlik ve İstihbarat Devrimi | "Doktrin, Yönetişim, Endüstri, Yeni Model ve Kurumlar" - "Defence, Security and Intelligence Revolution: Doctrine, Governance, Industry, New Models and Institutions" isimli kitabın editörlüğünü Büşra BÜYÜK, Esin ÖZGÜR, Sude GÜVENÇ ve Melike SOY üstlendi.

Söz başı olarak 11. İstanbul Güvenlik Konferansı'nda TASAM Kurucu Başkanı Süleyman ŞENSOY ve TASAM Başkan Yardımcısı Prof. Dr. (E) General Fahri ERENEL tarafından yapılan açılış konuşmaları ile başlayan kitapta yirmi makale yer alıyor.

Türkiye'de 2015'ten itibaren her yıl periyodik olarak düzenlenen İstanbul Güvenlik Konferansı'nın şimdiye dek gerçekleşen tüm toplantılarının seçilmiş tebliğleri ve konuşma seçkileri TASAM Yayınları tarafından kitaplaştırılmıştı. Konferans'ın 2015 bildirileri "Küresel Yönetişim Güvenlik ve Aktörler 70. Yılında BM" ismiyle, 2016 bildirileri "Devlet Doğasının Değişimi: Güvenliğin Sınırları" ismiyle, 2017 bildirileri "Yeni Güvenlik Ekosistemi ve Çok Taraflı Bedeli" ismiyle, 2018'in seçilmiş bildirileri "Geleceğin Güvenliği" ismiyle, 2019'un seçilmiş bildirileri "Yeni Dünya Ekonomi ve Güvenlik Mimarisi" ismiyle, 2020'nin seçilmiş bildirileri "Kovid-19 Sonrası Geleceğin Güvenlik Kurumları ve Stratejik Dönüşüm" ismiyle, 2021'in seçilmiş bildirileri "Post-Güvenlik Jeopolitik: Çin, Rusya, Hindistan, Japonya ve NATO" ismiyle, 2022'nin seçilmiş bildirileri "Post-Güvenlik İkilemler, Entegrasyonlar, Modeller ve Asya" ismiyle, 2023'ün seçilmiş bildirileri "Güvenlik Ekosisteminde Stratejik Dönüşüm" ismiyle, 2024'ün seçilmiş bildirileri "Teknopolitik Yeni Dünya | Güvenliğin Güvenliği" ismiyle e-kitap olarak yayımlanmıştı.

352 sayfadan oluşan "Savunma, Güvenlik ve İstihbarat Devrimi" e-kitabında yer alan makaleler:

Uluslararası Politikada Yeni Düzen Arayışları ve Diplomasi

Büyükelçi Ali Engin OBA

Conflict Early Warning Systems in Policymaking: Comparative Insights and Recommendations for Türkiye

Muharrem Hilmi ÖZEV & Eliz YÜKSEL

Güvenliğin Yeni Anatomisi: Bilgi Çağında Değişen Paradigmalar

Figen AYDIN

Belirsizlik İçeren Avrasya Güvenlik Ortamında Risk Analizi

Güray ALPAR

"Dost–Düşman" Ayrımının Ontolojisi Karşında "Jus Cogens"in Çöküşü

Bülent ŞENER

Dijital Çağda Savunma ve Güvenlikte Yeni Model ve Kurumlar

Hakan KANTARCI

Siber Çağda Politik İstikrar: Yükselen Piyasalarda Dijitalleşme, Gelir Eşitsizliği ve Politik Dinamikler

Şeyma YILMAZ KUŞÇUOĞLU

Cooperative Semiconductors Development and Sovereignty: Considerations for Türkiye

Ali Oğuz DİRİÖZ

İstihbaratın Gri Alanları: Hukuki Belirsizlik, Operasyonel Avantajlar ve Küresel Güvenliğe Etkileri

Ali Bilgin VARLIK

Çin'in Gölge Oyunu: İstihbarat ve Meritokrasinin Dansı

Umut Berhan ŞEN

 Jeostratejik Güvenlik ve İklim Emperyalizmi

Nurhan PAPATYA

Arktik Okyanusu, Dünya Adası ve Kıtasal Adalar Okyanusu

Deniz GÜLER

Türk Deniz Kuvvetlerinin Türk Silahlı Kuvvetlerinin Tarihi Gelişimi İçerisinde Vizyon ve Misyonu

Ergün DEMİREL

Türk Boğazlarından Geçiş Rejimi Kapsamında Uğraksız Geçişin Bozulması ve Hukuki Sonuçları

Fevzi TOPSOY

Kızıldeniz Krizi ve Orta Koridor Bağlamında Ticaret Koridorları Güvenliği: Türkiye'nin Rolü ve Körfez Ülkeleri ile İş Birliği

Süleyman ÖZMEN

21. Yüzyılda Çin'in Kuşak-Yol Girişimi ile ABD'nin Zengezur Koridoru Projesi Çerçevesinde Türkiye'nin Konumu

Sina KISACIK & Mehmet DİREKLİ

The Triple Problem in Iraq and The Middle East: A Geostrategic, Economic and Ethnic Analysis

Torhan Al Mufti & Ahmed Ibrahim Al Naemi

Zengezur Koridoru: Sessiz Aktörler Arasında Güvenlik ve Etki Mücadelesi

Metin DUYAR

Eski Bağlar, Yeni Bağlantılar: Osmanlı Devleti'nin Afrika'daki Sınırları

Atilla KARATAŞ

Afrika'da Etkili Diasporalar: Ulusal Çıkar, Güç ve Küresel Rekabet

Buğra Anıl EVGİN

SÖZ BAŞI'NDAN

Birincisi “teknoloji ve teknopolitik” meselesi. Yani önümüzdeki güvenlik ve savunma meydan okumalarını “reform”, “değişim”, “dönüşüm” gibi kavramlarla anlatmak artık yetersiz kalıyor. Bu nedenle “devrim” kelimesini özellikle seçtik. Çünkü aslında geç kalmış bir devrimden bahsediyoruz. İnsan sosyolojik olarak değişimi zor kabul eder; çoğu zaman aklımızı alışkanlıkların çölünde tüketiriz. Jeopolitik konumunuz bazı avantajlar sağlasa da artık belirleyici olan teknopolitik olarak nerede durduğunuzdur.

Yapay zekâ, kuantum teknolojileri, nükleer füzyon gibi alanlardaki gelişmelerin her biri hayatta devrime yol açacak güçtedir. Kuantum teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla mevcut teknolojik altyapı-savaş uçaklarının kodları dâhil - geçersiz hâle gelebilir. Bu nedenle teknopolitik kapasite, devletlerin gelecekte hangi ligde yer alacağını belirleyecektir.

İkinci devrime yol açabilecek konu “demografi ve demografik dönüşüm”. Sayısız komplo teorisini bir kenara bırakırsak; insanlık, modern tarih boyunca Birinci ve İkinci Dünya Savaşı’ndaki kayıplardan sonraki en büyük meydan okumayla karşı karşıya. Pandemi bu süreci hızlandırdı. Bir devlet eğer vatandaşlarına temiz hava, temiz su ve temiz gıda sağlayamıyorsa, başka hiçbir güvenlik faaliyetinin anlamı yoktur. Çünkü her açıdan; iklim, üreme, nüfus ve nesep, sağlık, nitelik ve bağımlılıklar açısından müthiş bir çözülme yaşanıyor.

Teknopolitik dönüşüm ile demografik yıkım birleştiğinde bizi nasıl bir dünyanın beklediğini kestirmek zor. O yüzden bu risklerin, güvenliğin diğer alanları kadar önemsenmesi ve ele alınması gerekiyor.

Süleyman ŞENSOY

TASAM Kurucu Başkanı